Lốc điều hòa ô tô là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và cách khắc phục

Khi thời tiết nắng nóng, hệ thống điều hòa trở thành “vị cứu tinh” giúp không gian bên trong xe luôn mát mẻ và dễ chịu. Thế nhưng, ít ai biết rằng lốc điều hòa chính là “trái tim” của cả hệ thống làm mát này. Nếu bộ phận này gặp trục trặc, toàn bộ hiệu quả làm lạnh sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vậy lốc điều hòa ô tô là gì, hoạt động ra sao và làm sao để nhận biết khi nào nó bị hư? Hãy cùng Mast tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Lốc điều hoà là gì? 

Lốc lạnh điều hòa ô tô (còn gọi là máy nén, lốc nén hay block lạnh) là một trong những bộ phận quan trọng nhất của hệ thống điều hòa trên xe ô tô. Nó được ví như "trái tim" của hệ thống, đóng vai trò chủ chốt trong việc tạo ra không khí mát mẻ bên trong xe.

Lốc lạnh là bộ phận quan trọng nhất của hệ thống điều hòa ô tô

Tuổi thọ của lốc điều hoà ô tô rất khó xác định chính xác. Bởi vì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như: tần suất sử dụng, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống điều hoà, chất lượng gas lạnh, việc bảo dưỡng định kỳ cũng như thói quen sử dụng điều hoà của người lái xe.

Cấu tạo của lốc lạnh điều hoà ô tô 

Cấu tạo bên trong lốc điều hoà khá đơn giản. Vì đây là một bộ phận không quá phức tạp trong hệ thống điều hoà ô tô. Những thành phần quan trọng nhất bao gồm:

• Ly hợp điện từ

• Rô-to cam

• Đĩa quay

• Pít-tông

• Tay biên

Nguyên lý hoạt động lốc điều hòa ô tô

Lốc điều hòa (máy nén lạnh) hoạt động nhờ dây curoa truyền động từ động cơ, kết hợp với ly hợp từ (ly hợp điện từ). Khi người dùng nhấn nút A/C trên bảng điều khiển, ly hợp từ được kích hoạt khiến lốc điều hòa bắt đầu quay và nén môi chất lạnh.

Lúc này, gas lạnh có áp suất thấp được hút vào lốc và tiến hành quá trình nén. Sau khi nén, môi chất lạnh chuyển thành hơi có áp suất cao rồi được đưa đến dàn nóng để làm mát và ngưng tụ thành dạng lỏng, tiếp tục chu trình làm lạnh trong hệ thống điều hòa.

Dấu hiệu nhận biết điều hòa ô tô bị hư hỏng là

Lốc điều hòa là bộ phận đóng vai trò khởi đầu trong quá trình tạo ra hơi lạnh, nên khi gặp sự cố toàn bộ hệ thống điều hòa ô tô cũng sẽ bị ảnh hưởng. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp cho thấy lốc lạnh đang bị hư hỏng:

• Điều hòa không hoạt động dù đã bật A/C.
• Hệ thống điều hòa bật tắt thất thường, không ổn định.
• Dàn lạnh lúc có gió mát, lúc không, làm mát kém hiệu quả.
• Xuất hiện tiếng kêu bất thường từ khoang máy (thường do lốc lạnh phát ra tiếng ồn lớn).

Nguyên nhân lốc điều hoà ô tô bị hư hỏng thường gặp

Có rất nhiều nguyên nhân khiến lốc điều hòa ô tô gặp sự cố, trong đó chủ yếu là:

Hệ thống điều khiển điều hoà xe gặp trục trặc

Việc sửa chữa lốc điều hoà ô tô đòi hỏi phải xác định chính xác nguyên nhân gây hỏng hóc. Đây là một hệ thống phức tạp, không chỉ liên quan đến cơ cấu vận hành của xe mà còn đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật điện lạnh. Vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu bất thường ở lốc điều hoà, chủ xe nên nhanh chóng đưa xe đến các xưởng chuyên sửa chữa điều hoà ô tô hoặc gara uy tín để được kiểm tra và khắc phục kịp thời.

Hệ thống điều khiển điều hoà xe ô tô gặp trục trặc

Hệ thống điều khiển điều hoà ô tô xe gặp trục trặc

Hệ thống điều khiển điều hòa không khí trên ô tô có thể gặp trục trặc, khiến máy nén không thể tự ngắt như bình thường. Từ đó dẫn đến tình trạng điều hòa không tự động tắt.

Lốc điều hòa không được bảo dưỡng thường xuyên

Lốc điều hoà ô tô phát ra tiếng kêu lớn thường do hỏng ổ trục gần bugi điều hoà hoặc bạc đạn trong lốc lạnh bị mòn, hư hại. Phần lớn các nguyên nhân này đều bắt nguồn từ việc hệ thống điều hoà không được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.

Bi đầu lốc bị hư

Bi đầu lốc điều hòa ô tô bị hư có thể do không được bảo dưỡng thường xuyên, sử dụng dầu kém chất lượng, …

Li hợp đầu lốc bị trượt

Nếu mặt bích hít bị cong vênh, mòn, lực nam châm điện đầu cuộn yếu cũng sẽ gây hỏng lốc điều hòa. Ngoài ra, mặt bích hít bị lệch sau khi sửa chữa cũng ảnh hưởng đến hoạt động của lốc điều hòa ô tô.

Làm việc quá tải

Có nhiều nguyên nhân khiến máy lạnh ô tô rơi vào tình trạng quá tải. Những nguyên nhân thường gặp bao gồm: dàn nóng bám bẩn, quạt làm mát bị hỏng hoặc hoạt động kém hiệu quả và hệ thống điều hoà bị thiếu gas.

Thiếu dầu bôi trơn

Lượng dầu bôi trơn không đủ có thể khiến lốc điều hoà ô tô gặp sự cố do cặn mạt sinh ra trong quá trình ma sát. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng thiếu dầu thường là do hệ thống điều hoà bị rò rỉ hoặc hở kín.

Nạp gas kém chất lượng

Nạp gas điều hòa ô tô kém chất lượng là một trong những nguyên nhân chính gây hư. Hiện nay, có rất nhiều nơi nạp gas lạnh ô tô giá rẻ. Chất lượng gas ở những nơi này thường không đạt yêu cầu và có thể bị lẫn nhiều loại gas. Khi sử dụng sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của lốc điều hòa vì đây là bộ phận nén gas máy lạnh.

Phương pháp khắc phục, sữa chữa lốc lạnh điều hoà hỏng

Khi lốc điều hoà ô tô gặp trục trặc, việc đầu tiên cần làm là xác định chính xác nguyên nhân gây hỏng. Quá trình này đòi hỏi kiến thức chuyen môn về cơ khí ô tô và kỹ thuật điện lạnh. Do đó, phương án tối ưu nhất vẫn là mang xe đến các xưởng sửa chữa chuyên nghiệp để kiểm tra và xử lý đúng cách. Tuy nhiên nếu bạn có đủ kỹ năng và muốn tự thay lốc điều hoà tại nhà có thể tham khảo quy trình sau:

- Bước 1: Ngắt toàn bộ nguồn điện trên xe để đảm bảo an toàn, tránh nguy cơ chập điện hoặc điện giật. Sau đó, dùng tua vít tháo vỏ dàn nóng.

- Bước 2: Mở ốc xả gas từ dàn nóng trước khi tháo lốc điều hòa để phòng tránh hiện tượng cháy nổ do áp suất gas cao.

- Bước 3: Tháo ba cuộn dây điện trên lốc điều hòa, bao gồm dây chân dung, dây chạy và dây đề.

Phương pháp khắc phục, sữa chữa lốc lạnh điều hoà hỏng

- Bước 4: Dùng máy khò làm nóng và cắt các đoạn dây đồng nối với lốc cũ.

- Bước 5: Thay thế lốc điều hòa mới nếu cần. Lưu ý: nên cân chỉnh áp suất máy nén ở mức 65–80 PSI trước khi lắp đặt.

- Bước 6: Vệ sinh toàn bộ hệ thống bên trong lốc điều hòa để đảm bảo sạch sẽ và không bị cặn bẩn gây tắc nghẽn.

- Bước 7: Lắp lại hệ thống đường ống, tạo áp suất để kiểm tra các điểm có thể rò rỉ.

- Bước 8: Nạp gas điều hòa đúng chuẩn, với áp suất khoảng 65–70 PSI, đảm bảo điều hòa hoạt động ổn định trở lại.

Giá lốc điều hòa ô tô là bao nhiêu?

Trên thị trường hiện nay, máy lạnh ô tô rất phong phú về chủng loại và xuất xứ đến từ nhiều thương hiệu khác nhau. Giá lốc điều hoà ô tô cũng có sự chênh lệch tuỳ thuộc vào đời xe, hãng sản xuất và nguồn gốc linh kiện. Thông thường, mức giá dao động từ 2.000.000 VNĐ đến 7.000.000 VNĐ. Với các dòng xe phổ thông như Kia Morning, Hyundai i10 hay Toyota Vios, chi phí thay lốc điều hoà thường khá "mềm", chỉ khoảng 2.000.000 VNĐ - 5.000.000 VNĐ.

Kinh nghiệm kéo dài tuổi thọ lốc điều hoà ô tô

Bật/ tắt điều hoà đúng cách

Chỉ nên bật điều hoà sau khi xe đã nổ máy. Trước khi tắt máy, hãy tắt điều hoà trước sau đó để chế độ quạt gió chạy thêm khoảng 2 - 3 phút. Điều này giúp làm khô dàn lạnh, tránh tình trạng ẩm mốc và mùi hôi trong khoang xe. Ngoài ra, hạn chế bật điều hoà ở mức công suất cao khi xe đang chở nặng hoặc leo dốc, tránh làm lốc điều hoà hoạt động quá tải.

Sử dụng chế độ gió hợp lý

Khi đi trong thành phố hoặc khu vực nhiều khói bụi nên chuyển sang chế độ lấy gió trong xe. Việc này giúp hạn chế bụi bẩn lọt vào hệ thống, giảm tải cho bộ lọc và dàn lạnh. Từ đó tăng độ bền cho điều hoà và cải thiện chất lượng không khí trong xe.

Kinh nghiệm kéo dài tuổi thọ lốc điều hoà ô tô

Bảo dưỡng định kỳ

Thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điều hòa sau mỗi 20.000 –30.000 km hoặc ít nhất một lần mỗi năm. Đặc biệt, cần theo dõi lượng gas lạnh, làm sạch dàn lạnh, bộ lọc và các chi tiết liên quan để điều hòa hoạt động hiệu quả và tránh bị quá tải.

Xử lý kịp thời khi có dấu hiệu bất thường

Nếu thấy điều hòa làm mát kém, lạnh yếu, có mùi lạ, lốc điều hòa phát ra tiếng kêu lớn hoặc hoạt động liên tục không ngắt, hãy tắt điều hòa ngay và đưa xe đến gara kiểm tra. Việc phát hiện và xử lý sớm sẽ giúp bạn tránh được những hỏng hóc nghiêm trọng và chi phí sửa chữa lớn.

>> Tìm hiểu thêm: 

Lốc lạnh điều hòa Hyundai MOBIS

3 Dấu hiệu nhận biết lốc lạnh điều hòa ô tô hoạt động kém

Nguyên nhân và cách khắc phục những lỗi thường gặp của lốc điều hòa ô tô